Istituzzjonijiet Ewropej, politikisti u stakeholder ta' l-iżoli jiddiskutu kif l-Istrateġija Ġdida tal-UE għall-Iżoli tista' tinġibed fi opportunità konkreta għal negozji u komunità ta' l-iżoli
Mixgħul 8 Lulju 2026, Insuleur – it-Network tal-Kamariet Insular tal-Kummerċ u l-Industrija tal-Unjoni Ewropea – organizzat b'suċċess workshop online ta' livell għoli intitolat "Niftħu Opportunità għal Negozji tal-Iżoli: Mogħdijiet Prattiċi taħt l-Istrateġija Ġdida tal-UE għall-Iżoli (2026)", li ġbera rappreżentanti mill-Kummiżżjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew, il-Kumitè Ewropew tal-Ħiliet (CoR), il-Kumitè Ekonomiku u Soċjali Ewropew (EESC), il-Presidenza tal-Kipru tal-Kunsill tal-UE u l-CPMR Islands Commission.
Immoderat minn Ġorġ Assonitis, Konsulenti dwar l-Affarijiet tal-UE u membru tal-Kumitè Tekniku ta' INSULEUR, il-workshop tawwa waħda mill-ewwel diskussjonijiet istituzzjonali wara l-pubblikazzjoni tal- Istrateġija Ġdida tal-UE tal-Kummiżżjoni Ewropea, li teżplora kif l-Istrateġija tista' tinbidel fi miżuri ta' politika konkreta li jissarrfu l-kompetittività, ir-reziljenza u l-iżvilupp sostenibbli tal-iżoli ta' Ewropa.
Niftaħ l-avveniment, Ġannis Roussos, President ta' INSULEUR, sammaħ lill-parteċipanti u enfassizza l-importanza ta' manteniment ta' dijalogu qawwi bejn l-istituzzjonijiet Ewropej u l-istakeholder tal-iżoli fl-implimentazzjoni tal-Istrateġija ġdida. Ħajjar li INSULEUR se tkompli tikkontribwixxi b'mod attiv proposti bbażati fuq evidenza biex tiżgura li n-negozji tal-iżoli jibqgħu fiċ-ċentru tal-ħanin futur tal-UE.
Milyard għall-iżoli ta' Ewropa
Il-workshop iftaħ b'discorsu ta' keynote rrekordjat minn Ms Themis Christophidou, Direttur-Ġenerali għal-Politika Reġjonali u Urbana fil-Kummiżżjoni Ewropea, li pprezentatat l- Istrateġija Ewropea għall-Iżoli.
li ttieħdu reċentement Deskriving l-Istrateġija bħala"milyun" , hija enfassizzat li, għall-ewwel darba, l-Unjoni Ewropea stabbilizzat qafas komuni deddikat speċifikament għat-territorji tal-iżoli. Hija ħajjarit li l-Istrateġija twieġeb għat-tfakkiriet strutturali li jaffettwaw aktar minn 4,000 iżoli abitati 17 miljun Ewropej, filwaqt li naqblu l-isles bħala assi strateġiċi għall-futur tal-Ewropa.
Ms Christophidou ippreżentat il-erba' pilastri tal-Istrateġija – żvilupp ekonomiku u konnettività, enerġija u klima, nies u reżiljenza demografika, u sigurtà u preparazzjoni għall-kriżi – filwaqt li tissottes li s-suċċess tagħha finalment jiddependi fuq il-kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet Ewropej, l-Istati Membri, l-awtoritajiet reġjonali u lokali, l-impriżi u s-soċjetà ċivili.
"L-adozzjoni tal-istrateġija mhi l-finixa – hija l-punt tal-bidu. Is-suċċess tagħha jiddependi fuq kulħadd minna."
Ħaganet ukoll li l-politika ta' koheżjoni kienet diġà reorjentata €1.6 biljun lejn territorji tal-isles matul ir-reviżjoni ta' nofs it-terminu reċenti, u inkoraġġat lil kulħadd l-istakeholders biex jagħmlu użu sħiħ mill-opportunitajiet offruti mill-istrumenti ta' finanzjament tal-UE attwali u futuri.
Mit-taqqih sal-implementazzjoni: messaġġ magħqud mill-panel
Għalkemm kull panelist ipproponi l-Istrateġija minn perspettiva istituzzjonali differenti, messaġġ komuni qawwi ħareġ mat-tunnara tal-diskussjoni: l-Istrateġija tirrappreżenta breakthrough politiku storinku, imma s-suċċess tagħha jiddependi fuq l-implementazzjoni effettiva tagħha permezz ta' leġislazzjoni konkreta, mekkaniżmi ta' governanza u għodod ta' politika ddedikati.
Eleni Marianou: Tħollom il-qafas il-ġdid lill-politika prattika
Nirrappreżenta l- Presidenza Ċiprijotta tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, Eleni Marianou welmet l-adozzjoni ta' dak li deskrivet bħala qafas Ewropew komuni tant mispiered għall-isles.
Filwaqt li taqbel li l-Istrateġija ma tintroduċix istrumenti ta' finanzjament ġodda, hiא hiá fornixxet fondazzjoni importanti li fuqha mekkaniżmi ta' politika ġodda jistgħu issa jinbnew. Ħajjalight il-negozjati li ġejjin dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriannwali (MFF) bħala opportunità kruċjali biex jintegraw dimensjoni tal-isles fil-Pjanijiet ta' Sħubija Nazzjonali u Reġjonali futuri, jintroduc mekkaniżmi ta' island-proofing u jiżguraw li ħtieġat speċifiċi tal-isles jiġu riflessi sistematikament matul il-leġislazzjoni Ewropea.
Ħaganet ukoll attenzjoni mal-relazzjoni mill-qrib bejn l-Istrateġija l-ġdida tal-Isles u l- Strateġija tal-Istess, u tissottes li t-tnejn finalment għandhom l-għan ta' jtejbu l-kwalità tal-ħajja tal-komunità tal-isles u jippermettu lill-ċittadini jibqgħu fuq l-isles tagħhom taħt kundizzjonijiet ugwali mal-baqi tal-Ewropa.
"Issa għandna qafas Ewropew komuni għall-isles… issa rridu nfakkru ftit barra mill-kaxxa u naraw kif nistgħu fil-fatt naħdmu ma' dak li għandna."
Thomas Bajada: Il-qtegħid issa rridu jsir azzjoni
Thomas Bajada, Membru tal-Parlament Ewropew u Viċi-President tal-SEArica Intergroup, iddeskriva l-Strateġija bħala breakthrough politiku importanti minħabba li, għall-ewwel darba, il-Kummissjoni Ewropea formalment tirrikonoxxi r-realtajiet strutturali u l-kosti tal-insularity.
Madankollu, huwa argumenta li r-rikonoxximent waħdu ma huwiex biżżejjed u talaba traduzzjoni rapida f'miżuri leġislattivi konkreti. Ibbażat fuq ix-xogħol tiegħu bħala rapporteur dwar l-opinjoni tal-Parlament Ewropew dwar il-futuri Pjanijiet ta' Partneriat Nazzjonali u Reġjonali, ippreżenta diversi proposti li għandhom l-għan li jagħtu l-gżejjer pożizzjoni aktar b'saħħa fil-politika ta' koeżjoni futura.
Fost dawn kien l-introduzzjoni ta' kapitolu ddedkat għall-gżejjer fil-ambitu tal-politika ta' koeżjoni u rata ta' ko-finanzjament preferenziala sa 75% għal proġetti fl-gżejjer, u li tirrikonoxxi d-disadvantaġġi strutturali permanenti li l-territoirji tal-gżejjer jiffaċċjaw.
Huwa wkoll ħaġġ organizzazzjonijiet bħal INSULEUR biex ikomplu jadvokata lejn il-Membri tal-Parlament Ewropew biex jiġu żgurati li dawn il-proposti jibqgħu fil-leġislazzjoni finali.
"L-Strateġija hija novità: din hija l-ewwel darba li qed naraw il-kumissjoni tiddikjara fatti li nsibu kull ġorn.. imma dan huwa ħafna malgi minn dak li verament hu meħtieġ u dak li għandna bżonn hu azzjoni. L-azzjoni sa issa ma teżistix."
Noel Formosa: Bina l-opinjoni tal-gżejjer ta' Ewropa flimkien
Jagħti wieħed mill-ewwel interventions pubbliċi tiegħu bħala Rapporteur tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar l-EU Strategy for Islands, Noel Formosa apprezzja l-Strateġija bħala achievement storiku li jirriżulta minn snin ta' advocacy kollettiva mill-istituzzjonijiet Ewropej u organizzazzjonijiet tal-gżejjer, inklużi INSULEUR.
Hu enfatizza li l-opinjoni tiegħu li jmiss għall-Kumitat tar-Reġjuni ma kuntx sempliċement tikkummenta l-Strateġija tal-Kummissjoni, imma kieku tassaj tiffzzaħha permezz ta' proċess ta' konsultazzjoni estensiv li jinvolvi l-awtoritajiet lokali, negozzji, akkademja, soċjetà ċivili u netwerks ta' gżejjer madwar l-Ewropa.
Huwa wkoll irrapprezenta l-Strateġija's rikonoxximent tal- cost tal-insularity, u iddeskriveha bħala wieħed mill-avvanzi kunċettwali l-aktar sinifikanti tagħha minħabba li finalment hija tirtħi li l-gżejjer jiffaċċjaw kosti strutturali permanenti li jeħtieġu responses ta' politika mfassla.
Meta tħares 'il quddiem, identifika priorizzazzjonijiet tnejn: jiġi żgurat li l-island-proofing isiru prinċipju gwida madwar il-leġislazzjoni Ewropea futura u garantir li l-awtoritajiet reġjonali u lokali jlibsu rwol ċentrali fl-implimentazzjoni tal-Strateġija.
"Illum mhuwiex it-tmiem tal-proċess. Illum hija l-bidu... L-irresponsibilità tiegħi mhix sempliċement li nidderraċ l-opinjoni tiegħi. L-irresponsibilità tiegħi hija li nibnu l-opinjoni tagħna."
Ioannis Vardakastanis: Lejn Islands Pact u Islands Act
Jkellim f'nome tal- Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, Ioannis Vardakastanis irriċieva b'entużjazmu l-Istrateġija bħala ħadd importanti filwaqt li enfasizza li l-Ewropa għandha issa timxi lil hinn mill-koordinazzjoni lejn politika ta' gżira verament integrata.
Waqt li jiftakru l-advokaċija ta' żmien twil tal-EESC, irrepeti l-appell tal-Kumitat għal Patt tal-Gżirar sostnut minn bażi legali Att dwar il-Gżejjer, flimkien mal-introduzzjoni ta' klawżola tal-insularità li teħtieġ li kull politika Ewropea maġġuri tevalwa l-impatt tagħha fuq it-territorji tal-gżirar.
Huwa kkenfasizza wkoll li l-governance se tkun deċizziva, u ġġedded li l-gżirar m'għandhomx sempliċement jirċievu appoġġ Ewropew iżda għandhom jibdew sħab attivi fl-iddisinn u l-implimentazzjoni tal-politiki futuri.
"L-Ewropa issa għandha timxi minn strateġija għal ambizzjoni. Il-gżirar tagħna m'għandhomx sempliċement jirċievu appoġġ – għandhom jiġu mogħtija s-setgħa biex jimmandaw."
Maria Garcies i Ramon: Mill-diagnosi għal miżuri konkreti
Fil-għeluq tal-panel, Maria Garcies i Ramon, Segretarja Eżekuttiva tal- Kummissjoni tal-Gżejjer CPMR, irriċievet b'entużjazmu r-rikonoxximent tal-Istrateġija tal-ispiża ta' insularità iżda ġġedded li l-Ewropa issa għandha timxi malajr mill-diagnosi għal azzjonijiet konkreti.
Enfasizzat li l-evidenza diġà teżisti u li x-xogħol futur għandu jiffoka inqas fuq analiżi oħra u aktar fuq l-adattament tar-regoli ta' għajnuna tal-Istat, il-leġislazzjoni tat-trasport u l-istrumenti ta' finanzjament għar-realtajiet permanenti tat-territorji tal-gżirar.
Issottolinjat il-konnettvità maritima u l-ajruportwal bħala prerekwiżiti essenzjali għall-kompetittività u talab għall-evalwazzjonijiet ta' impatt territorjali meta reviġed il-leġislazzjoni Ewropea maġġuri, partikolarment fir-rigward tal-politiki dwar il-klima u t-trasport.
Fl-aħħar, enfasizzat ir-relazzjoni qriba bejn l-Istrateġija tal-Gżirar u l-Istrateġija ta' Right to Stay li se toħloq qabel, u nnota li l-ħafz ta' nies fuq gżirar jeħtieġ aktar minn ppreservazzjoni tas-servizzi pubbliċi—jeħtieġ l-ħolqien ta' opportunitajiet għal negozji, innovazzjoni u impjieg ta' kwalità.
"L-istrateġija tidher li tkun aktar eżerċizzju ta' diagnosi akbar milli tippropondu azzjonijiet konkreti… issa t-traduzzjoni mill-rikonoxximent għal leġislazzjoni adattata, finanzjament u opportunitajiet għandu jaċċellera."
ARA R-REĠISTRAZZJONI TAL-WORKSHOP > https://www.youtube.com/watch?v=yaDI-gMbFaY