Η δημόσια ακρόαση της ΕΟΚΕ στη Σύρο έφερε την πραγματικότητα της νησιωτικής ζωής και επιχειρηματικότητας στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού διαλόγου
Το μέλλον των νησιών της Ευρώπης εξαρτάται από το κατά πόσο οι άνθρωποι θα μπορούν να συνεχίσουν να ζουν, να εργάζονται και να δημιουργούν στον τόπο τους με αξιοπρέπεια. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της δημόσιας ακρόασης που πραγματοποιήθηκε στη Σύρο, στις 16 Οκτωβρίου 2026, από την Ομάδα ECO της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ), σε συνεργασία με το Επιμελητήριο Κυκλάδων και το Δίκτυο Νησιωτικών Επιμελητηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (INSULEUR).
Η ακρόαση εντάχθηκε στις εργασίες της ΕΟΚΕ για τη διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα νησιά και έδωσε τη δυνατότητα σε εκπροσώπους ευρωπαϊκών θεσμών, επιχειρηματίες και παραγωγούς να μεταφέρουν την εμπειρία τους από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικές οικονομίες και κοινωνίες.
Η συνεργασία του Επιμελητηρίου Κυκλάδων με το INSULEUR ανέδειξε τη σημασία της κοινής εκπροσώπησης των νησιωτικών επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μέσα από το ευρωπαϊκό του δίκτυο, το INSULEUR συμβάλλει στη μεταφορά των αναγκών και των προτάσεων των νησιωτικών επιχειρηματικών κοινοτήτων στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, ενισχύοντας τη συμμετοχή τους στη διαμόρφωση πολιτικών για τα νησιά.
Οι παρεμβάσεις ανέδειξαν μια κοινή πραγματικότητα: η γεωγραφική απομόνωση, οι δυσκολίες στις μεταφορές, το αυξημένο κόστος λειτουργίας, η πίεση στη γη και στους φυσικούς πόρους, καθώς και οι έντονες εποχικές διακυμάνσεις επηρεάζουν καθοριστικά τη λειτουργία των επιχειρήσεων και τη ζωή των τοπικών κοινωνιών. Οι προκλήσεις αυτές δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν επαρκώς μέσα από πολιτικές που σχεδιάζονται πρωτίστως με βάση τις συνθήκες της ηπειρωτικής χώρας.
Η φωνή των νησιωτικών επιχειρήσεων στον ευρωπαϊκό διάλογο
Οι συζητήσεις ανέδειξαν τη στενή σύνδεση ανάμεσα στην οικονομική δραστηριότητα, τη διατήρηση της τοπικής ταυτότητας και τη δυνατότητα των νησιωτικών κοινωνιών να παραμείνουν ζωντανές και δυναμικές.
Αναφερόμενος στις δυσκολίες μεταφοράς τοπικών προϊόντων μεταξύ των νησιών, μέλος του Επιμελητηρίου Κυκλάδων παρατήρησε χαρακτηριστικά: «Είναι πιο εύκολο σήμερα να φτάσει κάποιος στη Σελήνη παρά να πάει το τυρί Βολάκι της Άνδρου στην Ηρακλειά». Η επισήμανσή του αποτύπωσε με χαρακτηριστικό τρόπο τα πρακτικά εμπόδια που δυσχεραίνουν την τοπική παραγωγή και το εμπόριο, ακόμη και στο εσωτερικό της ίδιας νησιωτικής περιφέρειας.
Άλλοι συμμετέχοντες υπογράμμισαν την ανάγκη ενίσχυσης της σύνδεσης του τουρισμού με την τοπική παραγωγή, προστασίας της αγροτικής γης και των παραδοσιακών τοπίων, καθώς και διαμόρφωσης συνθηκών που θα επιτρέπουν στις μικρές επιχειρήσεις να λειτουργούν λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών οικονομιών.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν επίσης το νερό, η ενέργεια και η ανθεκτικότητα των υποδομών. Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν την ανάγκη για υποδομές και βασικές υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των κατοίκων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και δεν σχεδιάζονται αποκλειστικά με γνώμονα την αυξημένη ζήτηση κατά την τουριστική περίοδο αιχμής.
Οι παρεμβάσεις αυτές ανέδειξαν ότι η νησιωτική πολιτική δεν αφορά μόνο την ανταγωνιστικότητα των τοπικών επιχειρήσεων, αλλά και τις συνθήκες που επιτρέπουν στους ανθρώπους να παραμένουν στα νησιά τους και να μεταδίδουν τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις παραδόσεις τους στις επόμενες γενιές.
Από το δικαίωμα παραμονής στα νησιά στην ανάληψη συγκεκριμένης ευρωπαϊκής δράσης
Ο Stéphane Bijoux, μέλος της ΕΟΚΕ και εισηγητής της γνωμοδότησης για τη Νέα Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Νησιά, υπογράμμισε τη σημασία της άμεσης ακρόασης των νησιωτικών κοινωνιών και της αξιοποίησης της εμπειρίας τους στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών. Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην πρόσβαση των νέων σε προσιτή κατοικία, στην ανάδειξη της τοπικής γαστρονομίας και των προϊόντων, καθώς και στις προκλήσεις που σχετίζονται με τη διαχείριση του νερού και της ενέργειας.
Τονίζοντας την ανάγκη για ουσιαστική δράση, διαβεβαίωσε τους συμμετέχοντες ότι οι προβληματισμοί και οι προτάσεις των νησιωτικών φορέων θα τεθούν υπόψη των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, επισημαίνοντας ότι οι νησιωτικές κοινωνίες ζητούν πρακτικές λύσεις που διασφαλίζουν την αξιοπρέπειά τους.
Η Πρόεδρος της Ομάδας ECO της ΕΟΚΕ Elena Calistru σημείωσε ότι οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι συμμετέχοντες κατά τη μετακίνησή τους στη Σύρο ανέδειξαν στην πράξη τις προκλήσεις της νησιωτικής συνδεσιμότητας. Τόνισε ότι τα νησιά δεν αποτελούν μόνο τουριστικούς προορισμούς, αλλά συμβάλλουν ουσιαστικά στην ευρύτερη ευρωπαϊκή οικονομία και χρειάζονται πολιτικές που να ανταποκρίνονται στη στρατηγική τους σημασία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην αρχή του δικαιώματος παραμονής στον τόπο τους (Right to Stay): οι νέοι και οι κάτοικοι των νησιών πρέπει να διαθέτουν τις ευκαιρίες, τις υπηρεσίες και τις συνθήκες διαβίωσης που τους επιτρέπουν να παραμένουν στις κοινότητές τους από επιλογή, αντί να αναγκάζονται να φύγουν.
Κοινή δέσμευση για μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τα νησιά
Η ακρόαση ανέδειξε επίσης τη συμβολή του Επιμελητηρίου Κυκλάδων, το οποίο έχει υποβάλει στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα αναλυτικό υπόμνημα πολιτικής και έχει διαμορφώσει προτάσεις σε 11 τομείς πολιτικής, έπειτα από διαβούλευση με τα μέλη του. Το Επιμελητήριο συμμετείχε επίσης στη διαβούλευση της ελληνικής κυβέρνησης για τη νησιωτική πολιτική.
Ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κυκλάδων, Γιάννης Ρούσσος, υπογράμμισε την ιδιαίτερη σημασία του γεγονότος ότι η ΕΟΚΕ επέλεξε για πρώτη φορά την Ελλάδα και τις Κυκλάδες ως τόπο διεξαγωγής μιας τέτοιας συνάντησης. Επισήμανε, παράλληλα, ότι οι νησιωτικές κοινωνίες διαθέτουν τη γνώση, την εμπειρία και τις προτάσεις που απαιτούνται για να συμβάλουν ουσιαστικά στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών.
Μέσα από τη συνεργασία του με το Επιμελητήριο Κυκλάδων και το ευρύτερο ευρωπαϊκό δίκτυό του, το INSULEUR συνεχίζει να διεκδικεί μια σαφή και αποτελεσματική ευρωπαϊκή στρατηγική για τα νησιά, με συγκεκριμένα μέτρα και εργαλεία προσαρμοσμένα στις ανάγκες τους, συμπεριλαμβανομένων ειδικών χρηματοδοτικών δυνατοτήτων για τις νησιωτικές επιχειρήσεις.
Η ακρόαση στη Σύρο επιβεβαίωσε τη σημασία της άμεσης συμμετοχής των νησιωτικών επιχειρήσεων στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών. Μια ευρωπαϊκή στρατηγική οφείλει να αναγνωρίζει την ποικιλομορφία των νησιωτικών περιοχών και να μεταφράζει αυτή την αναγνώριση σε πρακτικές λύσεις που ενισχύουν τις τοπικές οικονομίες, στηρίζουν τις μικρές επιχειρήσεις και διασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των νησιωτικών κοινωνιών.
Για το INSULEUR, η διασφάλιση ότι τα νησιά θα παραμείνουν τόποι όπου οι άνθρωποι μπορούν να ζουν, να εργάζονται και να δημιουργούν το μέλλον τους αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια ισχυρότερη και πιο συνεκτική Ευρώπη.
Αναζητήστε το πλήρες βίντεο της δημόσιας ακρόασης στο κανάλι του Επιμελητηρίου Κυκλάδων στο YouTube https://www.youtube.com/@cycladeschamber/videos
Κατεβάστε το δελτίο Τύπου στη γλώσσα της επιλογής σας
Αγγλικά I Ελληνκά I Ισπανικά I Μαλτέζικα I Ολλανδικά I Πορτογαλικά I Γαλλικά I Iταλικά
